24 Nov '06 - 328 W, 3 I - + 12 - 16 Aardkundigen in het veld

Onlangs kwam de landelijke werkgroep Historische Ecologie bijeen. Deze werkgroep herbergt verschillende wetenschappelijke disciplines. Enkele keren per jaar komen deskundigen -ecologen, biologen, geo(morfo)logen, landbouwhistorici enz.- bij elkaar om ervaringen rondom landschapsthema's uit te wisselen. Op 26 mei 2005 was er een studiedag rondom het thema 'kwelkraters', een theorie van Gert Jan Baaijens van de Universiteit van Groningen, uitgewerkt samen met Peter van der Molen van de Dienst Landelijk Gebied (DLG). Baaijens -mede-auteur van dit Aardwaardenjournaal- stelt dat een groot aantal ronde en hoefijzerachtige vormen in het landschap gedurende de laatste ijstijd is ontstaan door enorme watermassa's die uit de ondergrond omhoog zijn geperst. Dus niet door verstuiving zoals de huidige theorie luidt, maar door perswater dat met geweld door niet of half bevroren plekken in de permafrost brak.
Het betreft een nieuwe theorie voor een bepaald type landschapsvormen, maar volgens meerdere deskundigen nog onvoldoende bewezen. Dus toog de werkgroep na een inleiding in huize Schaffelaar te Barneveld (foto links: dagvoorzitter Ies Zonneveld, rechts: Roel During van Alterra),

naar het nabijgelegen landgoed Klein Bieler, eigendom van het Gelders Landschap. In het hart van een vermeende kwelkrater werd geboord op zoek naar grof sediment, een bewijs van opwaartse beweging van water. Bij een tweede boorgat (aan de boor: John Mulder, Alterra) werd dit inderdaad aangetroffen,

maar niet in die mate dat het als bewijslast werd beschouwd. Op de foto hieronder een kritische Gilbert Maas -eveneens Alterra en mede-auteur van aardwaardenpark.nl- die het monster vooralsnog verklaart vanuit een eolische (wind) en fluviale (stromings) oorsprong.


Een middagpresentatie door Van der Molen op Alterra leverde een levendig debat op over het onderwerp kwelkraters en meanderende dekzandruggen, met als conclusie dat systematischer onderzoek nodig is, liefst vanuit verschillende wetenschappelijke invalshoeken. Het onderwerp prikkelt de fantasie en als kwelkraters inderdaad blijken te bestaan zullen ze in weerwil van hun ontstaansgeschiedenis, veel stof doen opwaaien.

We stellen het op prijs als u reageert!: